مرگ تدریجی معماری تهران؛ وقتی اصالت جای خود را به نماهای وارداتی می‌دهد

در مهرماه ۱۴۰۳، بحران هویت معماری در تهران، بار دیگر در مرکز توجه فعالان حوزه شهرسازی قرار گرفته است. ساخت‌ و سازهای بی‌ضابطه در مناطق مختلف پایتخت، به‌ ویژه مناطق ۱، ۲ و ۵، موجب شده تا چهره معماری سنتی و اصیل ایرانی، زیر نمای‌ های رومی، ترکی و گاها چینی دفن شود.

مرگ تدریجی معماری تهران؛ وقتی اصالت جای خود را به نماهای وارداتی می‌دهد

اسماعیل کریمیان – مدیر مسئول خبرگزاری شهرداری‌های کشور (شهرداری‌ها نیوز)

طبق گزارش سازمان نوسازی شهر تهران، بیش از ۴۲٪ پروژه‌های ساختمانی در یک‌ سال اخیر، از نماهایی با الگوهای غیربومی استفاده کرده‌اند؛ نماهایی که نه با اقلیم سازگارند و نه با فرهنگ محلی. کارشناسان معماری هشدار داده‌اند که این روند، موجب تخریب سرمایه فرهنگی تهران و تضعیف ارتباط نسل جدید با هویت معماری ملی خواهد شد.

بازدید میدانی خبرنگار ما از خیابان‌هایی چون فرشته، نیاوران و سعادت‌آباد نشان می‌دهد که اغلب سازندگان، بدون رعایت الزامات فنی و اقلیمی، تنها به جنبه‌های بصری و تقلیدی از معماری خارجی توجه دارند. این در حالی است که قانون الزام به استفاده از معماری ایرانی-اسلامی در طرح‌های مصوب شورای عالی معماری و شهرسازی، سال‌هاست به فراموشی سپرده شده است.

از سوی دیگر، شهرداری تهران نیز در صدور پروانه ساخت و نظارت بر نماها، رویکرد سلیقه‌ای و منفعلانه‌ای اتخاذ کرده است. نبود کارگروه تخصصی نما در مناطق شهرداری و حذف جلسات کنترل نما، عملاً به بی‌ضابطگی دامن زده است.

ادامه این روند، نه‌تنها چهره معماری پایتخت را مخدوش می‌کند، بلکه به گسست نسلی در فهم هویت شهری می‌انجامد؛ هویتی که روزی مظهر شکوه فرهنگ ایرانی بود و امروز قربانی سرعت و تقلید شده است.