انباشت زباله در معابر عمومی تبریز؛ ناکارآمدی سیستم مدیریت پسماند و تهدید سلامت عمومی

در اردیبهشت ۱۴۰۳، وضعیت مدیریت پسماند در شهر تبریز به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های شهروندان تبدیل شد. طی هفته‌های گذشته، تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی از کوچه‌ها و خیابان‌های برخی مناطق مانند ائل‌گلی، طالقانی و حافظ، نشان‌دهنده حجم بالای انباشت زباله و تأخیر در جمع‌آوری آن بود؛ موضوعی که مسئولان شهرداری، آن را به «نقص فنی در ناوگان حمل زباله» نسبت دادند، اما واقعیت ماجرا گسترده‌تر از این پاسخ ساده به‌نظر می‌رسد.

انباشت زباله در معابر عمومی تبریز؛ ناکارآمدی سیستم مدیریت پسماند و تهدید سلامت عمومی
سید جعفر اکبری – خبرنگار اجتماعی خبرگزاری شهرداری‌های کشور (شهرداری‌ها نیوز)

گزارش‌های میدانی و گفت‌وگو با شهروندان نشان می‌دهد که بسیاری از خودروهای حمل زباله فرسوده‌اند و ظرفیت پاسخ‌گویی به نیاز روزافزون جمعیت شهری تبریز را ندارند. افزون بر این، کمبود نیروی انسانی، نبود سطل‌های زباله در برخی مناطق، و نبود سیاست جدی برای تفکیک زباله از مبدأ، باعث شده که زباله‌ها در نقاط مختلف شهر باقی بمانند و بوی تعفن آن‌ها به‌ویژه در هوای گرم خردادماه، محیط زندگی مردم را آزار دهد.

مسئله نگران‌کننده‌تر، افزایش جانوران موذی و انتشار بوی نامطبوع در اطراف محل‌های انباشت زباله است که می‌تواند به شیوع بیماری‌های عفونی منجر شود. اداره بهداشت محیط تبریز هشدار داده است که در صورت ادامه وضعیت موجود، سلامت عمومی شهروندان به‌ طور جدی تهدید خواهد شد.

از سوی دیگر، برخی اعضای شورای شهر تبریز معتقدند که بودجه تخصیص‌یافته برای بهبود وضعیت پسماند یا به‌درستی هزینه نشده یا اولویت‌بندی مناسبی برای اجرای پروژه‌های مرتبط در نظر گرفته نشده است. این در حالی است که شهرداری تبریز پیش‌تر وعده داده بود تا با اجرای طرح تفکیک زباله از مبدأ و تجهیز ناوگان حمل زباله، وضعیت مدیریت پسماند را بهبود ببخشد. اما تاکنون، آثار ملموسی از تحقق این وعده‌ها مشاهده نشده است.

کارشناسان شهری معتقدند که تبریز نیاز به بازتعریف سیاست‌های زیست‌محیطی، ارتقاء سطح آموزش‌های عمومی درباره تفکیک زباله، به‌روزرسانی تجهیزات جمع‌آوری و همچنین نظارت مستمر بر عملکرد پیمانکاران حوزه پسماند دارد. در غیر این‌صورت، مدیریت ناکارآمد پسماند نه‌تنها چهره شهر را زشت خواهد کرد، بلکه به یکی از بحران‌های جدی بهداشتی بدل خواهد شد.